Neobično biće pronađeno je na mjestu na kojem ekstremna toplota stvara gotovo nestvarne uslove za život, a njegove sposobnosti pomjeraju granice onoga što se smatralo mogućim. Nova vrsta može se razmnožavati na temperaturama koje su do sada smatrane previsokim za ovako složen oblik života, a njene sposobnosti mogle bi pomoći istraživačima da bolje razumiju gdje sve život može opstati.
Otkriće dolazi iz Nacionalnog parka Lassen Volcanic u sjevernoj Kaliforniji, područja poznatog po vulkanskoj aktivnosti, vrelim izvorima i geotermalnim vodama.
Upravo u takvom okruženju istraživači su pronašli novu vrstu amebe nazvanu Incendiamoeba cascadensis, čije ime približno znači „vatrena ameba iz Cascadesa“.
Iako je riječ o mikroskopskom, jednoćelijskom organizmu, ono što su istraživači vidjeli tokom laboratorijskih ispitivanja privuklo je veliku pažnju.
Sadržaj članka
Neobično biće izdržalo sve višu temperaturu
Istraživači su između 2023. i 2025. prikupljali uzorke iz geotermalnih tokova u Nacionalnom parku Lassen Volcanic. Temperature vode na mjestima uzorkovanja kretale su se približno između 47 i 64 stepena Celzijusa.
Među pronađenim organizmima posebno se izdvojila dotad nepoznata ameba.
Nakon što je uspješno rasla pri temperaturi od oko 57 stepeni, istraživači su nastavili povećavati temperaturu kako bi otkrili gdje se nalazi njena granica.
Rezultat ih je doveo do novog rekorda.
Na čak 63 stepena Celzijusa, odnosno približno 145 stepeni Fahrenheita, ćelije ove amebe i dalje su se uspješno dijelile. Time je postavljena nova poznata gornja temperaturna granica za razmnožavanje eukariotskih organizama.
Može se kretati i na još višoj temperaturi
Tu nije bio kraj iznenađenjima.
Ovo neobično biće tako je pokazalo otpornost kakva ranije nije zabilježena kod eukariotskih organizama na tako visokim temperaturama.
Iako se iznad 63 stepena više nije normalno razmnožavala, Incendiamoeba cascadensis ostala je aktivna na približno 64 stepena Celzijusa, krećući se i tražeći hranu.
Naučnici su zatim otišli još dalje.
Kada je kratkotrajno izložena temperaturi od čak 70 stepeni Celzijusa, ameba je mogla preživjeti i oporaviti se nakon što je vraćena u hladnije uslove. NASA navodi da se organizam nakon pet minuta izloženosti toj temperaturi mogao oporaviti, dok je 80 stepeni bilo iznad njegove granice oporavka. NASA Science
Za mikroskopski organizam koji pripada eukariotima to je izuzetno značajan rezultat.
Zašto je ovo otkriće toliko zanimljivo?
Eukarioti su organizmi čije ćelije imaju jezgru i druge složene unutrašnje strukture. U tu ogromnu grupu spadaju životinje, biljke, gljive, ali i brojni mikroskopski organizmi.
Neobično biće zbog toga je privuklo pažnju istraživača koji pokušavaju otkriti kako njegove ćelije uspijevaju funkcionisati u uslovima ekstremne toplote.
Visoke temperature predstavljaju veliki problem za takve ćelije jer mogu oštetiti proteine, DNK i membrane potrebne za njihovo normalno funkcionisanje.
Prethodno poznata granica rasta za eukariotski život bila je približno 60 stepeni Celzijusa, a držale su je određene vrste gljiva i crvenih algi. Nova ameba pomjerila je tu granicu na 63 stepena. Reuters
Zbog toga istraživače ne zanima samo koliko toplote ovaj organizam može podnijeti, već i kako mu to uspijeva.
Ima neobičan način zaštite
Kada temperatura postane ekstremna, ameba može promijeniti oblik i formirati zaštitni vanjski sloj.
Istraživači su analizirali i njen genom kako bi pokušali razumjeti mehanizme koji joj omogućavaju funkcionisanje u tako neprijateljskom okruženju.
Prema rezultatima istraživanja, određeni geni povezani sa zaštitom DNK i reakcijom na promjene u okolini postaju posebno važni kada temperatura raste. eurekalert.org
Još zanimljivije, njena sposobnost podnošenja ekstremne toplote daje joj veliku prednost u prirodi.
U svom vrelim izvorima ispunjenom staništu hrani se bakterijama prilagođenim visokim temperaturama, dok istovremeno izbjegava veliki dio konkurencije koja takve uslove jednostavno ne može podnijeti.
Otkriće može biti važno i za potragu za životom izvan Zemlje
Ovdje priča postaje još zanimljivija.
NASA podržava istraživanja ekstremofila upravo zato što organizmi koji opstaju na rubovima mogućih uslova za život mogu pomoći naučnicima da razumiju gdje bi život potencijalno mogao postojati izvan Zemlje.
Astrobiolozi proučavaju organizme otporne na ekstremne temperature, kiselost, radijaciju i druge nepovoljne uslove kako bi bolje odredili granice života kakvog poznajemo.
Nova „vatrena ameba“ pokazuje da bi te granice mogle biti šire nego što se ranije pretpostavljalo.
Za sada je sigurno jedno: organizam koji je gotovo nemoguće vidjeti golim okom uspio je pomjeriti poznatu granicu kompleksnog života i otvoriti nova pitanja o tome koliko ekstremni uslovi zaista moraju postati prije nego što život više ne može opstati.
Pročitajte i druge najnovije vijesti iz svijeta zabave na Aktuela24.
